Eben Sadie
Paardeberg,
Swartland. Na ervaring in Duitsland, Frankrijk, Spanje, Oregon en Californië
teruggekeerd naar Zuid-Afrika om er zelf wijn te maken. Werkte in het begin
samen met Charles Back, maar sinds 2000 op zichzelf. Gelooft niet in
monocépages, maar wel in blends omdat hij vindt dat dit het best aangepast is
aan een mediterraan zuiders warmer klimaat en er alleen zo echt grote wijn kan
worden gemaakt in die omstandigheden. Gelooft in biodynamische methodes en zo
weinig mogelijk interventie en gebruikt dus geen irrigatie (een natuurlijke
vorm van opbrengstbeperking). Trieert heel streng (ongeveer 50% geraakt niet
door de selectie). Plantte syrah, grenache en mourvèdre aan. Ook chenin blanc,
viognier, chardonnay en grenache blanc. In de kelder wordt gewerkt met
zwaartekracht en alles gebeurt met de hand, zelfs de fermentatie gebeurt in
open houten kuipen. Alleen lokale gisten. Zijn Sequilla is een blend van syrah,
mourvèdre en grenache, zijn duurdere Columella een blend van 80-90% syrah en
10-20% mourvèdre, afkomstig van drie verschillende terroirs, en 16 tot 24
maanden vatrijping (kreeg vijf sterren bij Platter en een International Trophy
bij Decanter). Columella schreef De Re Rustica, één van de oudste handleidingen
voor het verbouwen van wijndruiven. De tekst op het etiket van deze fles is dan
ook steeds in het Latijn. De Palladius is een witte blend van viognier, chenin,
grenache blanc en andere druiven. Erg kleine hoeveelheden en dus eerder
prijzig, zonder echter te overdrijven. Eben bezit ook een domein in de Priorat,
in Spanje, Dits del Terra en gaat elk jaar naar Frankrijk om er zelf het hout
te selecteren voor zijn vaten. "The problem with the New World is the obsession
with perfection," volgens Eben, "There's no such thing as perfection.
It's all imperfection." In België verkrijgbaar bij Wijnen Chateaux in
Ternat.
Ebourgeonnage
Snoei van de loten
en takken waarvan de teler vermoedt dat de geen druiven zullen dragen. Gebeurt
eind april, begin mei, nog voor de bloei. Een geoefend oog is noodzakelijk.
Echézeaux
Grand Cru AOC
Côte de Nuits.
Grand Cru van de Vosne-Romanée. 37,69 ha. Deze Grand Cru levert typische
bourgogne’s op, subtiel en krachtig en met aroma’s van frambozen en pruimen. Ze
zijn sappig en zacht met lange afdronk, maar ook zeer duur. Moet zeker tien
jaar rijpen alvorens gedronken te worden. Opeenvolgende uitbreidingen van de
Cru hebben het aanbod wat te uiteenlopend in kwaliteit gemaakt en oppassen is
de boodschap.
Château de
l'Éclair
Liergues,
Beaujolais. Begin 20e eeuw gecreëerd door Victor Vermorel als experiment. 12ha.
Sinds 1980 terug tot leven gewekt door Sicarex, een regionaal
onderzoeksinstituut. Elk jaar worden bijna 250 verschillende cuvées gemaakt,
waarvan sommige gecommercialiseerd worden (een Chénas, witte, rode en rosé
Beaujolais en een Crémant).
Economou
Ziros Sitia, Kreta.
Yannis Economou, in Milaan afgestudeerd als landbouwingenieur en daarna stages
in Duitsland, de Piemonte (Ceretto, Scavino) en Chateau Margaux. In 1994 begon
hij met zijn eigen bescheiden wijndomein op 600m hoogte met een eigen
microklimaat. Het zijn de meest zuid-oostelijk gelegen wijngaarden van Europa.
Zandsteen en klei voor de witte, zandsteen en ijzerhoudende grond voor de rode.
30 tot 100 jaar oude wijnstokken. Ondanks de bescheiden schaal modern uitgerust
met inox en eik. Elk jaar een beetje beter, maar volgens eigen zeggen nog lang
niet op zijn top. 25.000 flessen per jaar. http://wineryeconomou.blogspot.com
Domaine d'E
Croce
Poggio d'Oletta,
Patrimonio, Corsica. 10,5ha rood met 50% grenache en 50% niellucciu, 2ha wit
met 60% vermentinu en 40% ugni blanc. Goed voor 60.000 flessen per jaar. Eigenlijk
de wijngaarden van Yves Leccia's vader op de percelen E Croce en Partinelone in
het dorp Poggio die Yves vandaag begeleid sinds hij in 2005 zijn aandelen
verkocht aan zijn zuster. Leisteen en klei-kalk. Zoals we gewend zijn van Yves
nu heel minutieus begeleid. Grote kwaliteit.
Domaine de
l’Écu
Muscadet de
Sèvre-et-Maine. Guy Bossard. 21ha, waarvan 16 met melon de bourgogne, de rest
chardonnay, folle blanche en 1ha cabernet. Al vijf generaties in de familie.
Sinds 1975 bio, maar al een tiental jaren biodynamisch. Ploegt nog steeds met
een paard, oogst met de hand en gebruikt alleen lokale giststammen, maar
tegelijk heel rationeel en gedisciplineerd. Zijn wijnen hebben de bedoeling om
steeds goed weer te geven van welk terroir ze komen. Drie cuvées, de Gneiss, de
Orthogneiss en de Granite. De Granite kan zo'n tien jaar bewaren, maar is in
goede jaren vaak erg gesloten wanneer ze zo'n twee à drie jaar oud zijn. Door
gebrek aan opvolging momenteel te koop.
In Nederland verdeeld door de Vier Heemskinderen, in België door
Boutelegier in Assebroek.
Edwards
Margaret River,
Australië. Brian Edwards begon in 1993 druiven te telen op een oude
veeboerderij in Wilyabrup. 25ha wijngaard, maar nu geleid door zonen Christo en
Mike. Christo beheert de wijngaard al van het begin. Mike nam de leiding van
het wijnmaken over in 2004 na een tijdje gewerkt te hebben als
assistant-wijnmaker bij Voyager. Goed werk in de wijngaard en in de kelder.
Klassiek maar goede prijs/kwaliteit. Traditionele aanplant:
cabernet sauvignon, merlot, syrah, semilllon, sauvignon blanc en chardonnay. http://www.edwardsvineyard.com.au/
Effeuillage
Of ontbladering.
Hierbij worden op de wijnranken de bladeren dichtbij de trossen gesnoeid om de
trossen meer zonlicht te geven en om meer sap naar de trossen te leiden door
het wegnemen van een concurrent.
Eger
5160ha.
Noord-Hongarije. Wit en rood. Gebruikte druiven: wit met olaszrizling en leanyka,
rood met kekfrankos, cabernet, merlot en kekoporto. Op 130km ten oosten van
Boedapest ligt de stad Eger, de hoofdstad van de beroemde Hongaarse rode wijn
die Egri Bikavér of stierenbloed wordt genoemd. De wijngaarden liggen op een
zeer geschikte vulkanische ondergrond op de aanlopers naar het Bükk gebergte en
de wijn wordt gemaakt met kékfrankos druiven waaraan een beetje cabernet
sauvignon, franc, merlot of kékoporto wordt toegevoegd. De kwaliteit is eerder
wisselend en de wijn werd vroeger geplaagd door tradities die niets
bijbrachten. In de jaren 70 werd hij op grote schaal geëxporteerd onder de
merknaam Bull's Blood door Egervin, een staatsbedrijf, die veel moeite deed om
er een wat overdreven faam aan te geven, vooral gebaseerd op een wat langere
schilweking dan normaal. Dankzij de modernisatie komt er steeds meer goed witte
en rode wijn, maar de faam van dit stierenbloed is tegenwoordig op niet veel
meer gestoeld. Naast deze is er ook lokale kadarka die zelden mooie wijn
oplevert en meer en meer cabernet sauvignon, merlot en kékfrankos. De beste
producenten hebben ook de beste Bikavér. Goed rijpingspotentieel (voor de
beste). De witte wijn is of een lichte olaszrizling of een lichtzoete leanyka.
Verspreid over de dorpen Andornaktálya, Demjén, Eger, Egerbakta, Egerszalók,
Egerszólát, Felsőtárkány, Kerecsend, Maklár, Nagytálya, Noszvaj, Novaj,
Ostoros, Szomolya in de omgeving van Eger en Aldebrő, Feldebrő,
Tófalu, Verpelét in de omgeving van Debro.
Château
L’Eglise-Clinet
Pomerol. Behoort tot de top drie van de Pomerol.
Denis Durantou is de man achter dit succes. In 1882 samengebracht door de
overovergrootvader van Denis. Tussen 1942 en 1982 werd de wijn gemaakt door
Pierre Lasserre van Chateau René, die in ruil hiervoor 50% van de inkomsten
kreeg, maar in 1982 kreeg Denis, na studies in Bordeaux, van zijn vader de
toelating om de leiding over te nemen. Hij begon onmiddellijk te moderniseren
en verhoogde vanaf 1995 het aandeel nieuwe eik van 30 naaar 50%. Zeer goed
gelegen op een terroir met klei en kiezelhoudende klei, met veel oude stokken
(gemiddeld 40 jaar). 5,5ha met 90% merlot en 10% cabernet franc. In hun jeugd
vaak een beetje streng omwille van het hoge percentage cabernet franc. Echte
bewaarwijn die vanaf 10-12 jaar op dronk komt. Kleine hoeveelheden en erg duur.
La Petite Eglise is de naam van de tweede wijn, die wordt gemaakt van een
aparte 1,5ha grote wijngaard. Denis bezit ook het Chateau les Cruzelles in de
Lalande-Pomerol en een eigen handelshuis in Catusseau. www.eglise-clinet.com
maar op http://www.agoodnose.com/index.php?action=page&p=denis_durantou
vind je een fascinerend interview met de eigenaar.
Egly-Ouriet
Ambonnay. Michel en
Francis Égly, vader en zoon. 10ha met 78% pinot noir en 22% pinot meunier. 2ha
chardonnay. Zeer goed gelegen wijngaarden met gemiddeld 35jaar oude stokken in
de grands crus Ambonnay (7,2ha), Bouzy en Verzenay (1,2ha). Bezit ook 2ha oude
pinot meunier in Vrigny die in een aparte cuvée terecht komt. Grondbewerking
wordt hier al lang toegepast (een alternatieve vorm van onkruidbestrijding die
de stokken dwingt dieper te gaan). Advies van Claude Bourguignon, de grote
terroir-specialist. Stevige groene oogst om de opbrengsten te beperken en meer
concentratie te bereiken. Niet bio, maar ze gebruiken mest en hebben de laatste
jaren het gebruik van pesticides en herbicides teruggedrongen. Gebruikt eik.
Weinig sulfiet. Lang kelderverblijf (vier à zes jaar) dankzij de grote stock en
er zijn weinig kleine champagneboeren die dit aankunnen. Elke fles heeft op het
etiket info over het kelderverblijf en de datum van de dégorgement. Strakke
finesse. Zoon Francis neemt meer en meer het roer in handen en is begonnen met
de gedeeltelijke stopzetting van de malolactische fermentatie om bij het
verouderen meer fraîcheur te houden. Werkt met erg rijpe druiven zonder de
finesse te verliezen, een groot risico indien men hierin zou overdrijven. De
prijzen blijven redelijk maar de productie is eerder beperkt. In België vind je
enkele van de cuvées bij Boutelegier in Assebroek.
Weingut
Eichholz
Jenins, Graubünden,
Zwitserland. Irene Grünenfelder, een lerares en journaliste die via huwelijk in
Jenins terecht kwam en er haar echte passie, wijn, ontdekte. Bezig sinds 1995.
Leerde het vak van Georg Schlegel en krijgt raad van de beste wijnbouwers van
de regio, de Gantenbein's. Bio. 3ha. Pinot noir en sauvignon blanc (zonder
malolactische). Concentreert zich vooral op de wijngaard en intervenieert
minimaal in de kelder. Geen of heel beperkte filtering. Héél sterk. Haar wijnen
hebben wat kelderrijping nodig om op hun best te zijn. Won in 2006 de eerste
prijs in de Pinot Noir Cup van Weingourmet. www.weinguteichholz.ch
Eiswein
Duitse
kwaliteitsaanduiding. De druiven worden pas geplukt als ze aan de wijnstok
bevroren zijn wat zeer hoge suikerconcentraties met zich meebrengt: meestal
zeer duur.
Elba DOC
Toscane. Rood.
Gebruikte druiven: wit met trebbiano (procanico), ansonica, malvasia, rosé en
rood met sangiovese, malvasia, aleatico. Boeiende, originele maar zeer goede
wijnen. Elba Bianco is een frisse, witte lichte met trebbiano toscano
(80-100%). Elba Rosato en Elba Rosso bevatten voornamelijk sangiovese en mikken
op fruit. Er bestaat ook een volle ronde vinsanto met trebbiano en malvasia.
Elba Ansonica bevat minstens 85% van de gelijknamige druif en hij is origineel,
vol en intens. Elba Aleatico bevat 100% van deze oude, inheemse druif. Hij is
zeer aromatisch, met veel karakter, maar heeft minimaal 16% alcohol en is dus
absoluut géén maaltijdwijn !
Elbling
Zeer oud druivenras
uit de Moezel, waarschijnlijk van Romeinse oorsprong. Zure, droge witte wijn
met een licht appelaroma. Ook populair in Luxemburg.
DO Finca Elez
El Bonillo,
Albacete, Castilla-La Mancha, in het hart van de Sierra de Alcaraz. °1993.
Samen met Valdepusa in 2003 de eerste om de nieuwe DO Pago (zie daar) status te
krigen. Project van auteur, acteur en filmmaker Manuel Manzaneque. Zoon Manuel
(°1980) is een gediplomeerd oàenoloog die ondermeer bij Michel Rolland
studeerde en in 2002 de rangen vervoegde. Dochter Sofia verzorgd de
administratie. Michel Poudou als oenoloog. 38ha chardonnay, cabernet sauvignon,
tempranillo, merlot en syrah. Ongeveer 200.000 flessen per jaar. Wijngaarden op
1080m in de Sierra de Alcaraz. Koele nachten, veel zonneschijn en arme grond
met veel zanderige klei en mineralen (potassium). De chardonnay was van in het
begin een groot succes. De topwijn is de Escuena, een 100% tempranillo. Eén van
de betere Spaanse wijndomeinen. www.manuelmanzaneque.com
Domaine Elian
Da Ros
Cocumont, Côtes du
Marmandais. Na vijf jaar als rechterhand van Olivier Zind-Humbrecht, lanceerde
Elian da Ros, °1968, in 1998 zijn eigen domein. 21,5ha met cabernet franc,
abouriou, merlot, malbec en syrah. 2,5ha daarvan met semillon en
sauvignon. Aanplant uit 1975. 50% van
de wijngaard is biodynamisch (meer is niet menselijk volgens Elian, want te
arbeidsintensief). Een witte, een rosé en vier rode (Le Vin Est Une Fête,
Vignoble d'Elian, Chante Coucou, Clos Baquey). De vier rode cuvées komen elk
van een ander terroir. Bijna alles wordt met de hand geoogst. Parcellaire
vinificatie. Er wordt ontsteeld. Pigeage à la bourguignonne, dwz dat de kap
wordt ondergedompeld wanneer de tijd rijp is, niet op vaste tijdstippen). Er
worden (grotendeels) oude eiken vaten gebruikt, met een vattijd van 12 tot 24
maanden. Momenteel de enige echt interessante wijnmaker van de Marmandais.
Volgens de vakpers zeer getalenteerd. De wijnen parelen vaak nog een beetje en
moeten dan ook gedecanteerd worden.
Eloro DOC
Sicilië. Sinds
1994. Rosé en rood. Gebruikte druiven: nero d’avola, frappato en pignatello met
maximaal 10% toevoeging van nog andere soorten. Een aantal gemeentes in de
provincies Siracusa en Ragusa.
Elqui Valley
Chili. Norte Chico.
Sauvignon blanc, chardonnay, cabernet sauvignon, carmenère, merlot en syrah.
Aan de voet van Atacama-woestijn. Heel heet en droog, maar een afkoelend
briesje vanuit de Pacific en nachtelijke zeemist brengen soelaas. Irrigatie is
noodzakelijk. Vroeger uitsluitend beplant met moscatel-druiven voor de
productie van pisco, Chili's nationale sterke drank.
Emery
Emponas, Rhodos.
°1923. Maria-Irini en Nikos Triantafyllou (neef en nicht en kleinkinderen van
de stichter). 650.000 flessen per jaar. Met wijn bezig sinds de jaren 60. Eigen
kelders sinds 1974. Kopen druiven op in de wijde omgeving, maar concentreren
zich op de lokale varianten als de athiri waar ze erg in geloven, ook voor de
export. Halen trouwens betere en betere resultaten met de druif. Angelos
Iatridis is de consultant-oenoloog, maar de verantwoordelijke wijnmaker is de
Grieks-Amerikaanse Sterghos Hatzisavas die jaren ervaring opdeed in Italië.
Veel export naar de VS. www.emery.gr
Emiliana
Organico
Colchagua, Chili.
Vroeger onder de naam VOE. ° 1998. Zusterbedrijf Viñedos Emiliana bracht de
grond bijeen voor dit project. Tot recent een pionier als biodynamische
producent maar onder impuls van wijnmaker en bio-goeroe Alvaro Ezpinoza nu
steeds meer een succesvol wijndomein met als belangrijkste merken Adobe, Novas,
Sincerity en Coyam. Blijven de biodynamische principes centraal stellen maar
tegelijk ook zeer kwaliteitsgericht. Wijngaarden in Maipo, Casablance en
Colchagua. In 2006 werd de top-cuvée, G, gelanceerd, één van de eerste
biodynamische topwijnen van Chili. www.emiliana.cl In België verdeeld door
Colruyt.
Cebazan,
5km ten oosten van Saint-Chinian. Patricia en Luc Bettoni. Luc werkte voorheen
voor Chateau Montus, Patricia is apothekeres. °2002, toen ze begonnen met het
kopen van geschikte wijngaarden. 10ha in Cebazan en Villespassans, op 150 en 270m
hoogte. Klei en zandsteen, maar redelijk wat variatie in de samenstelling.
Vooral carignan, 50 tot 110 jaar oud, wat oude grenache (35 en 60 jaar oud),
door henzelf aangeplante syrah en cinsault (20 tot 65jaar oud). Eén ha
sauvignon blanc voor een vin de pays. 30-35 hl/ha. Voor 2002 gingen de druiven
nog naar een coöperatieve. Geen herbicides. Er wordt met de hand geoogst en
getrieerd. Geen collage, geen filtering. De installaties liggen in het centrum
van Cebazan. www.leseminades.fr
Emporda-Costa
Brava DO
Catalonië.
2000 ha. Wit, rood en rosé. Gebruikte druiven: wit met grenache
blanc, macabeo, xarel.lo, muscat en chardonnay, rood met tempranillo, garnacha,
cariñena, lledoner, merlot, syrah en cabernet sauvignon. Deze regio ligt in het
uiterste Noorden aan de voet van de Pyreneeën en aan de kust van de
Middellandse Zee, tussen de stad Figueras en de zee. Aan de andere kant van de
grens ligt Collioure. De beste wijngaarden liggen in het binnenland op westflanken
van kleine bergjes (ong op 200 m hoogte). Het klimaat is mediterraan met warme
zomers en milde winters en verkoeling, maar ook gevaar, door de winden die uit
de Pyreneeën komen, en met erg weinig neerslag. Irrigatie is dan ook gedurende
een deel van het jaar toegelaten. Het werd in 1975 een aparte DO. De bodem
bestaat voornamelijk uit zand met een dunne laag organisch materiaal met weinig
voedingswaarde en leisteen, maar er is een grote verscheidenheid. De
wijngaarden liggen op grote plateaus, beschermd door hagen en cipressen. Een
buitenbeentje in Spanje is de vi novell of vi de l'any, gemaakt van garnacha en
cariñena, en bedoeld om binnen de zes maanden op te drinken. De enige traditie
in deze wijnregio was een zoete dessertwijn, de garnatxa, die krachtig en
weelderig is en één van de weinige wijnen die bij een dessert van chocolade
passen. Dit gebrek aan traditie laat de weg open voor veel geëxperimenteer en
vanaf het midden van de jaren 90 begon de kwaliteit te stijgen. De rode wijn
van de regio is meestal gemaakt van garnacha en mazuelo (cariñeno). De meeste
bestaat onder de vorm van vino joven, maar er bestaan goede crianza's en zeer
goede Reserva's, die echter meestal ook cabernet sauvignon en tempranillo
bevatten. Enkele wijnbouwers experimenteren met monocépages van deze druiven.
De rosé wijnen zijn meestal gemaakt van garnacha, soms met cariñena erbij of
een beetje tempranillo. Ze zijn droog, soepel en fruitig. Af en toe vind je
lekkere monocépage rosés, met vooral die van cabernet sauvignon als aanrader.
In de witte wijn is de traditionele die van garnacha blanca en macabeo (viura)
gemaakt is. Vaak word hij aangevuld met xarel-lo, chardonnay of zelfs garnacha
tinta. Bij de meeste producenten is dit
vandaag een frisse, fruitige witte wijn zonder meer. Er word geëxperimenteerd
met interessante monocépages. In de regio word ook veel cava gemaakt die onder
zijn eigen DO terecht komt.
Encruzado
Eén van de betere
Portugese witte wijndruiven. Vooral in de Dão. Niet erg productief maar vaak erg
aromatisch (appel, abrikoos, nectarine, meloen, rozijnen). Reageert goed op
eik. Overproduktie leidt vaak tot een gebrek aan zuren.
Enfer
d'Arvier - Valle d'Aosta DOC
Vrij beperkte
productie. Zachte en droge rode wijn op basis van petit rouge met licht
bittertje in de finale.
Domaine Fernand Engel
Rorschwihr, Alsace.
Drie generaties. Fernand stichtte het domein in 1949 en is vandaag
gepensioneerd, Bernard, vandaag de bedrijfsleider, houdt zich vooral bezig met
de wijngaard. Dit ondertussen 50ha groot domein ligt ten zuiden van
Haut-Koenigsberg. Biodynamisch, met Ecocert certificaat. Met de hand geoogst.
Schoonzoon Xavier Baril is de oenoloog van dienst en toont zich het sterkst in
zijn zoete Sélections de Grains Nobles (met een uitzonderlijke Muscat SGN). Het
domein vinifieert ook de stokken van het Château du Meyerhof. Breed maar
betrouwbaar gamma. 3;5ha rood met pinot noir. 37,5ha wit met 28%
gewurztraminer, 24% riesling, 21% pinot gris, 16%pinot blanc en auxerrois, 4%
chardonnay, 3% muscat en 3% sylvaner. www.fernand-engel.fr
Engeland
De geschiedenis van
de Engelse wijnbouw gaat niet verder terug dan de jaren 50 toen op drie
plaatsen experimenten succesvol werden uitgevoerd. Tijdens de jaren 60 doken de
eerste wijndomeinen op en vandaag zijn er ongeveer 300 wijnboeren, waarvan er zo'n 200 wijn maken (soms in zéér kleine hoeveelheden). In
het begin was Duitsland het grote voorbeeld vanwege het gelijkende klimaat:
Duits advies, Duitse druivenrassen en een historische voorkeur voor zoete
wijnen maakten de Engelse wijnen in het begin sterk gelijkend op de Duitse.
Naarmate het succes van de Australische en Nieuw-Zeelandse wijnen ook de
Engelse consument naar drogere wijn dreef, stond er een nieuwe generatie op van
jonge internationalere wijnmakers die goed op de hoogte waren van de
technologische mogelijkheden en de kwaliteit maakte opnieuw een sprong
voorwaarts. Vandaag wordt er interessante en lekkere witte wijn gemaakt die
zowel als aperitief als als maaltijdwijn overeind blijft. Ook in de schuimwijn werd grote vooruitgang geboekt, maar, net zoals
bij de witte, is voor ons Europeanen de prijs (dankzij het dure pond en stevige
taksen op alcohol) een grote handicap. Dankzij de warmere
zomers probeert men ook meer en meer in rood, met druiven als dornfelder, pinot
noir en rondo die relatief goed tegen het koude klimaat kunnen, maar hier staat
de Engelse wijnindustrie echt nog in haar kinderschoenen en kan men zich
afvragen of het wel de moeite van het proberen is.
English Wine
Group - Chapel Down
Hier wordt wijn
gemaakt met druiven uit Kent, Sussex en Essex (180 acres) en er wordt nog
continu gezocht naar nieuwe bronnen. De eigen wijngaarden liggen in Tenterden
(25 acres). Modern uitgerust en gebruikt ook amerikaanse
en franse eik (en houtschilfer, schaamteloos !). Maakten in 2005 500.000
flessen, goed voor de helft van de totale engelse
produktie. Hun lijn stille wijn wordt nu ook onder naam Chapel Down gevoerd en
is moderner geworden en meer aangepast aan hedendaagse smaken (vroeger Curious
Grape en meer gericht op Duitse varianten). Vandaag bestaat hun rode aanplant
uit ronde, dornfelder, regent en pinot noir; de witte uit bacchus,
chardonnay, pinot blanc, ortega, schönburger, huxelrebe, müller-thurgau,
siegerrebe en reichensteiner. Owen Elias is de wijnmaker.
Enjingi
Kutjevo, Kroatië. °1890. Ivan Enjingi sinds 1957, als vierde generatie, toen nog een heel klein domein dat zijn druiven aan de staat leverde. Vanaf 1972 eigen flessen. Vandaag olv Ivan jr. die vanaf 1980 percelen begon bij te kopen (voor deze datum mocht een wijnboer van de communisten nooit meer dan 10ha bezitten). Kocht goed gegelegen percelen op de heuvels die de boeren hadden verlaten vanwege de moeilijkheidsgraad en de aankooppolitiek van de staatscoöperateive. Vanaf 1991 biologisch. Grasevina, pinot gris, riesling, traminer, sauvignon blancn, müller thurgau, zweigelt en pinot noir. Nieuwe kelders in 1994. Momenteel 40ha maar nog in volle uitbreiding en wil zo snel mogelijk naar 60. Een van de top wijnmakers van Kroatië. Spreekt alleen Kroatisch. Heel aparte wijnen, heel interessant maar niks voor beginnelingen en met grote gastronomische mogelijkheden. In België verdeeld door Pasqualinno in Opglabbeek.
Vin
d'Entraygues-et-du-Fel VDQS
Sud-Ouest. 20ha.
Wit met chenin en mauzac, rood met fer sarvadou en cabernet franc. Op de steile
heuvels rond Entraygues en Le Fel in het dal van de Lot liggen wijngaarden met
een bodem van afgebrokkeld graniet of bruine schilfersteen voor een goede
drainage en warmteregulatie. Ze maken deel uit van de historische Aveyron, voor
de phylloxera goed voor 20.000 ha wijngaard. Er bestaat zowel pittige frisse
witte van chenin druiven, zeer goed bij zachte cantal kaas of forel, als
aromatische, frisse rode en rosé voor bij stevige landelijke gerechten. De rode
moet op 16°C geschonken worden. De produktie is in handen van twee families.
Entre-Deux-Mers
AOC
1500ha. Deze AOC
groepeert alle witte wijn in de Entre-Deux-Mers regio (tussen de Dordogne en de
Garonne), met uitzondering van degene uit de specifieke appellaties of die als
gewone Bordeaux Blanc Sec op de markt komt. De wijngaarden liggen op een
kalksteenbodem die erg geschikt is voor witte wijn. Het is geen veeleisende
appellatie maar veel wijnboeren reserveren er toch hun betere gronden voor. Hij
word gemaakt met de druiven sémillon en sauvignon
blanc en is normaal gezien sappig en rond, met de smaak van acacia en
grapefruit, appel en soms wat citrus. Enkele wijnboeren beginnen nu ook aan op
vat gerijpte wijnen die lijken op witte Graves, maar de gewone is jong te
drinken en kan je maximum één jaar bewaren. Daarna verliest hij zijn
bestaansrecht, de frisheid en fruitigheid eigen aan een goede Entre-Deux-Mers.
Ooit was zijn reputatie zéér slecht maar vandaag is dat wat onterecht (zie ook André
Lurton). Een aantal jonge wijnboeren is hier zeer goed bezig en de
prijs-kwaliteitsverhouding is zeer goed. Voor echte grote witte wijnen is de
bodem ongeschikt, maar een goede Entre-Deux-Mers is een uitstekend aperitief of
begeleider van eenvoudige vismaaltijden. Het karakter van de wijn wordt deels
bepaald door het terroir, deels door de gebruikte mengeling. De sauvignon blanc
zorgt vooral voor citrusachtige frisheid waaraan ook aroma’s van pompelmoes,
acacia, brem en buks kunnen gekoppeld, de sémillon zorgt voor aroma's als
lentebloemen en wit en geel fruit als peren of perziken en een zekere rondheid
in de mond. Muscadelle is de derde druif, altijd gebruikt in kleine
hoeveelheden. Hij kan een extra bloemen-toets geven. De wijn is ideaal bij
schelpdieren, zeevruchten, oesters en eenvoudige visgerechten indien ze niet te
stevig zijn (zoals slibtongetjes). Ook zeer goed bij gegrilde of gefrituurde
vis. Wat kaas betreft is een eenvoudige verse geitenkaas de beste begeleider.
Lokaal combineert men hem ook met koud varkensvlees en zelfs
"moeilijke" gerechten als loempia’s of taco’s kunnen. Meestal al op
zijn hoogtepunt tijdens het eerste jaar, versies met meer sémillon halen de
twee à drie jaar, uitzonderingen blijven zo’n vijf
jaar goed. Op restaurant altijd de wijn van het laatste wijnjaar kiezen.
Drinken op 10-12°C. De rode wijn van de producenten uit deze regio wordt
verkocht als Bordeaux of Bordeaux Supérieur.
Entre-Deux-Mers-Haut-Benauge AOC
140ha. Lijkt sterk
op de normale Entre-deux-mers maar de wijngaarden liggen slechts gedeeltelijk
binnen het gebied Entre-Deux-Mers.
Eygalières, aan de voet van de Alpilles, tussen
Saint-Rémy en Cavaillon. Coteaux D’Aix-en-Provence. °1992 en in 1996 verkocht
aan Christian Raimont, een Franse financier. Geleid door Matthias Wimmer, een
jonge Duitse oenoloog, al sinds 1993. 23,8ha rood met 36% grenache, 26% syrah,
15% carignan, 13% cinsault, 5% counoise en 5% mourvèdre. 2,4ha wit met 42%
roussanne, 35% rolle en 23% grenache. 80.000 flessen per jaar. Zand, kalk en
kiezel. Bio sinds 1997. Rendementsbeperking door groene oogst (20 à 35 hl/ha).
Met de hand geoogst. Zeer sterk, zowel in wit, rosé als in rood. De Cuvée Léa
is de topper maar het hele gamma is gewoonlijk goed.
Epanomi
Griekenland, ten
Westen van Chalkidiki, omgeving Thessaloniki. Landwijnen. Witte wijnen met
assyrtiko en malagouzia en de geur van versgesneden paprika's. Goede rode
wijnen met grenache en petite syrah.
Erbaluce di
Caluso DOC
Piemonte. Wit.
Gebruikte druiven: erbaluce. Ten Noorden van Turijn, in de Canavese-heuvels,
ligt het dorp Caluso. De erbaluce druif brengt hier sinds de jaren 80 een
magere, kiezeldroge witte wijn voort die nogal scherp is en zeer licht
geparfumeerd. Hij profiteert mee van de grote vraag naar droge witte wijnen van
originele Italiaanse druiven. Er bestaat ook een heerlijke passito versie
waarbij de druiven eerst een half jaar drogen voor de persing gebeurde. Daarna
moet hij vijf jaar rijpen. Deze wijn is zeer aromatisch (hazelnoten en honing)
maar toch droog en voelt in de mond fluwelig en romig aan met citrustonen. Het
procede is eeuwenoud, zéér lekker maar momenteel helemaal niet populair meer en
de meeste fabrikanten concentreren hun inspanningen op de droge. Er bestaat ook
een zeer zoete liquoroso.
Mas de l'Erme
Jonquières, Coteaux
du Languedoc. Florence en Fabien Milési. Opgericht in 2006. 10ha waarvan 8 in
productie, met 12 tot 45 jaar oude stokken. Mourvèdre, grenache, cinsault en
carignan. In 2007 werd ook een ha syrah aangeplant. Lutte raisonnée. Met de
hand geoogst. Parcellaire vinificatie, opgevolgd door de consultants van natoli
& Co. Vinifieerden tot voor kort nog in openlucht en voedden op in de
kelders van hun woning, maar de neiuwe kelder was klaar eind 2007. Geen
chaptalisatie en slechts een kleine dosis sulfiet. Buur en lichtend voorbeeld
is Olivier Jullien van de Mas Jullien. Veelbelovend. www.masdelerme.fr Momenteel nog niet verdeeld
in de Benelux.
Casa
Ermelinda Freitas
Aguas
de Moura, Terras do sado. Ermelinda en Leonor Freitas, moeder en dochter. Eigen
lijn sinds 1997. Jaime Quendera is de oenoloog. 130ha, waarvan 100 aangeplant
met periquita. De rest is recenter aangeplant met syrah, touriga nacional,
trincadeira, aragones, alicante bouschet en cabernet sauvignon. Gerenoveerd
bedrijf in volle expansie, erg commercieel ingesteld. www.ermelindafreitas.pt
Ermitage
Met deze druif
maakt men in Zwitserland droge, halfzoete of zoete wijnen, vooral in de Valais
(44ha). De druif is nauw verwant aan de marsanne uit het Rhône gebied. Ook
bekend als marsanne blanche. Aromas van frambozenjenever en witte truffel.
Château
d'Esclans
La Motte en
Provence. Sacha Lichine, zoon van Alexis Lichine, een nogal fascinerend
personage, kocht dit domein in 2006. Uitsluitend rosés, waaronder de Garrus, de
duurste rosé ter wereld. Patrick Léon, ex-Mouton Rothschild, als consultant.
Nogal uiteenlopende terroirs, wat toelaat om apart te vinifieren en later te
assembleren zodat ze de gewenste stijl kunnen bereiken. Er wordt met de hand
geoogst. Zeer modern uitgerust. Werken met inox of eiken vaten van 500l.
Bâtonnage, zoals in de Bourgogne, en deze rosés mogen dan ook niet te jong gedronken
worden. Rosés tussen de 8 en de 80 euro, maar ook de Whispering Angel van 14
euro schijnt erg goed te zijn. www.chateaudesclans.com Ingevoerd in de Benelux door Chauxdigue in Dalen in
Nederland.
Bodegas Escorihuela Gascon
Mendoza, Argentinië. °1884 door Don Miguel
Escorihuele Gascon, een Spaanse immigrant. Eén van de oudste wijnbedrijven van
Argentinië. Sinds 1993 eigendom van Nicolas Catena (en enkele andere
investeerders). 149ha, aangeplant met merlot, sangiovese, syrah, barbera, pinot
noir, cabernet franc, malbec, cabernet sauvignon, sauvignon blanc, verdichio,
chardonnay, viognier en semillón. Oenologen Gustavo
Marín, Estela Perinetti (stages in Sonoma, Napa en Bordeaux) en Olivier Ruhard
(opgeleid in Bordeaux). Vijf verschillende merken, bijna volledig bestemd voor
de Argentijnse markt. http://www.escorihuela.com/
Esfarrapa
zie Caíño Redondo
Esgana Cão
Portugal.
« Hondenwurger ». zie Cercial
Domaine Sylvie
Esmonin
Gevrey-Chambertin,
Bourgogne. Sylvie Esmonin, landbouwingenieur opgeleid in Dijon en pas na enkele
jaren als onafhankelijk consulent naar het vaderlijk bedrijf teruggekeerd. Dit
is het voormalige domein Michel Esmonin et fille. 6,87 ha pinot noir, 0,26ha
chardonnay, met veel oude stokken. 36000 flessen per jaar. Sylvie's eerste
jaargang was 1990 en vanaf dan besloot het domein om ook alles zelf te bottelen
en niet meer met een négociant te werken. Werkt sinds 2000 opnieuw met de
volledige druif (grootvader ontsteelde) om meer aromatische complexiteit terug
te vinden (kruiden en bloemen). Sylvie nam stelselmatig meer en meer
verantwoordelijkheid tot ze in 1998 de volledige controle had. Papa houdt zich
nu nog alleen met het ploegen bezig (zijn favoriete bezigheid in de wijngaard).
Dankzij een heel nauwgezette arbeid in de wijngaard heel sterk, zeker omdat dit
gepaard gaat met een grote feeling in de kelder. Heel klassiek en bij het beste
wat Gevrey-Chambertin te bieden heeft. Alles is sterk, maar ze weten als geen
ander het potentieel van de premier cru Clos Saint-Jacques, bijna letterlijk in
hun achtertuin, naar boven te halen.
Est!Est!!Est!!!
di Montefiascone DOC
Lazio. Wit.
Gebruikte druiven: trebbiano toscano, trebbiano giallo, malvasia bianca. Het
wereldberoemde verhaal over de monnik die voor zijn wijnliefhebbende bisschop
aanduidde waar de wijn goed was is misschien wel een sterk verhaal, maar de
wijn zelf is eenvoudig, fris en een beetje saai.
Vins
d'Estaing VDQS
Sud-Ouest. 14 ha.
Rood met fer en gamay en wit met chenin, mauzac en rousselou. Zeer oude kleine
appellatie in het Centraal-Massief, naast de Entraygues et Fel. Erg originele
rode wijnen die naar frambozen en cassis geuren. Karaktervolle witte.
Viña Estampa
Colchagua Valley,
Chili. 300ha, verspreid over drie wijngaarden. Gonzales-Ortiz familie. Maakten
van blends hun handelsmerk maar deden dat tot nu op een eerder behoudende, erg
commerciële en eigenlijk niet zo interessante manier. Zeer modern uitgeust. De
getalenteerde wijnmaker Ricardo Baettig is echter ambitieuzer dan dat en is op
zoek naar meer diepgang en harmonie. Eén van de mooiste wijngebouwen van
Zud-Amerika. In België geimporteerd door Wijnimport Herman in Wevelgem, in
Nederland door Rougeroseblanc in Wassenaar. www.estampa.com
Chateau des
Estanilles
Lenthéric, gemeente
Cabrerolles. Michel Louison, sinds kort geholpen door oenologe en dochter
Sophie. 29ha rood met 40% syrah, 20% grenache, 20% mourvèdre, 10% carignan en
10% cinsault. 5ha wit met 60% marsanne, 30% roussanne, 10% andere. Goed voor
200.000 flessen per jaar. Leisteenhoudend terroir. Lutte raisonnée. Sinds 1976
actief, één van de grote pioniers van de Faugères en één van de eerste die op
de exportmarkt begon te mikken. Modern uitgerust. Autodidact, maar zijn geduld
en zijn zeer zorgvuldige werk in de wijngaard doen hem er continu op
vooruitgaan. Prijzen bleven redelijk. De Clos du Fou is zijn topwijn, maar ook
de witte en de 100% syrah zijn erg sterk. De basiscuvées krijgen soms het
verwijt wat te simpel te zijn.
Viña San
Esteban
San Esteban,
Aconcagua Valley, Chili. °1974. José en Horatie Vicente, vader en zoon. Horatio
is een in Bordeaux opgeleide oenoloog die ervaring opdeed bij Mouton Rothschild
en Chateau Olivier in Frankrijk, en bij Chalone in de VS. 100ha, met leem en
klei, en dichtbij de Aconcagua rivier. Redelijk wat wijngaarden op de
heuvelflanken, op een hoogte tot 800m met een groot dag en nacht verschil qua
temperatuur. Bestaat uit twee estates, La Florida en Paidahuen, met eigen
wijngaarden. Sterk exportgericht (95%). Ook een belangrijk producent van
tafeldruiven. Modern bedrijf dat ondermeer sustainability hoog in het vaandel
voert. In 1996 werden de installaties uitgebreid en vernieuwd. Franse en
Amerikaanse eik. Rio Alto, In Situ en VSE zijn de hoofdlijnen. De Laguna del
Inca is de topcuvée, een blend van syrah, cabernet sauvignon, carmenère en
sangiovese. www.vse.cl In België ingevoerd door
Chileboutique in Mariakerke.
Mas Estela
Selva de Mar, Alt Emporda, Spanje. In het
NO van de DO, tegen het massief van Rodès. Diego Soto en Nuria Dalmau. 50ha
groot domein met 16ha wijngaard, op 3km van de zee. Bruine leisteen. 5,5ha grenache
noir, 3,5ha syrah, 3ha carignan, 2ha monastrell, 1ha chardonnay, 1,5ha muscat
d’Alexandrei. 30 à 25hl/ha. Eind jaren 80 gecreëerd en bio sinds 1989. Sinds
1999 biodynamisch. Enherbement. Met Jaume Serra als consulent –oenoloog (hij
staat symbool voor de vernieuwing in deze regio). www.masestela.com In België ondermeer
verkrijgbaar bij Sacacorchos in Steenokkerzeel.
Schloss
Esterhazy
Eisenstadt,
Burgenland, Oostenrijk. Eigendom van de Esterhazy Privatstiftung. Het barokke
slot ligt in het centrum van de stad. Hier wordt al wijn gemaakt sinds de 17de
eeuw. 65ha. Josef Pusch is momenteel keldermeester. Nieuwe, hypermoderne
kelders in 2006 in Trausdorf die een grote kwaliteitssprong voorwaarts zouden
moeten mogelijk maken. De Tesoro is de topcuvée , een merlot, cabernet
sauvignon en pinot noir blend, dis sinds 2002 gemaakt wordt. www.esterhazywein.at
Estremadura
Vinho Regional
West-Portugal. Wit
en rood. Wit met arinto, fernao pires, chardonnay en andere, rood met
periquita, tinta roriz, touriga nacional, castelão, syrah en tinta miuda. Aan
de westkust van Portugal houdt de nachtelijke koude de suiker in de druiven
onder controle en dit heeft mooie, fruitige maar niet al te zware wijnen als
resultaat. Dit is Portugal meest productieve regio waar vooral grotere
cooperatieven actief zijn en ondermeer de tafelwijn voor Lissabon gemaakt
wordt. Alhoewel er zich een DOC en twee IPR’s in de regio bevinden wordt de
meeste, maar vaak ook de interessantste wijn als Vinho Regional Estremadura
gebotteld. De rode wijnen zijn vaak gemaakt met veel periquita (castelão) en
zijn dan kruidig en jong te drinken. Met cabernet sauvignon, tinta roriz
(tempranillo) en touriga nacional worden echter steeds interessantere wijnen
gemaakt die gemakkelijk een vijftal jaar bewaren. Er wordt ook simpele witte
gemaakt met de arinto druif die jong te drinken is.
Bodegas
Etchart
Argentinië. In 1938
opgericht door Arnaldo B. Etchart met 65ha wijngaard. Vandaag bijna 450ha,
waarvan 300 in Salta. 50% van de aanplant is wit, met in hoofdzaak Torrontès en
Chardonnay. De gemiddelde leeftijd van de druiven is nog redelijk jong: zo'n 15 jaar (in 2006). Victor Marcantoni (°1959) is de ervaren en bereisde vaste oenoloog die al zijn hele leven
lang voor Etchart werkt. Mariano Bustos, de agronoom, is even oud en even
ervaren. Eigendom van Pernod Ricard sinds 1996. Gronden in Cafayata Salta en
sinds 1975 ook in Lujan de Cuyo (Mendoza). Momenteel zwaar aan het investeren
in de regio. Drie gamma's (Gran Reserva, Privado Reserva en Rio de la Plata) en
één zoete. http://www.vinosetchart.com/
Etna DOC
Sicilië. Sinds
1968. Wit, rosé en rood. Gebruikte druiven: Rood met nerello mascalese en
nerello cappuccio, wit met carricante, catarratta, trebbiano en minella. Deze
traditionele maar kleurloze, vrij stevige rode, zeer droge wijn is vaak erg
tanninerijk. Hij veroudert redelijk goed. De witte van vooral carricante heeft
een erg delicaat floraal aroma en een riesling-achtige zuurheid.
Etyek
2000Ha. Ten westen
van Boedapest. Winderig en zonnig. Loess op een basis van kalk. Ondermaatse
chardonnay en iets betere sauvignon blanc (enkele producenten). Pinot blanc en
riesling, ook goede Olaszrisling. Hungarovin maakt enkele goede schuimwijnen.
Pas in 1990 erkend als wijngebied maar kende al een lange traditie. Veel
schuimwijn (Pezgö) maar ook stille. De ooit erg bekende Törley schuimwijnen
werden op basis van wijn uit deze regio gemaakt. De volgende dorpen vallen
onder de aoc: in de omgeving van Etyek: Alcsútdoboz, Bicske, Csabdi, Etyek,
Felcsút, Gyúró, Kajászó, Martonvásár, Nadap, Pákozd, Pázmánd, Sukoró, Tordas,
Vál, in de omgeving van Buda: Budajenő, Budakeszi, Pilisborosjenő,
Telki, Tök, Üröm.
L'Etoile AOC
Jura. 73ha. Wit
(savagnin en chardonnay). Deze kleine appellation ligt in het gelijknamige dorp
en dankt zijn naam aan de stervormige fossielen die men hier overal vind. Er
wordt vin jaune, vin de paille en chardonnay gemaakt, die laatste soms gemengd
met savagnin. Ook de gewone wijn krijgt twee à drie jaar vatrijping en heeft de
typerende notentoets. Vaak lijkt hij ook wat geöxideerd bij de eerste slok. Bij
de vin jaune is emmentaler een goede combinatie. Typerend zijn de aroma’s van
kruiden en varens.
Château
l'Evangile
Pomerol. °1718 en
eind 19de eeuw waren 13 van de huidige 14ha al aangeplant en in produktie.
Daarvoor nog bekend als Fazilleau maar in de 19de eeuw werd de naam verandert in l'Evangile om de koopkrachtige pastoors te
behagen. In 1862 overgekocht door de Chaperons wiens
erfgenamen, de familie Ducasse, al snel overnemen. Louis Ducasse plant de
wijngaard aan na 1956 en zijn weduwe, Simone Ducasse, houdt de teugels streng
in handen tot ze in 2000 overlijdt. Sinds 1991 met participatie van Eric de
Rothschild, maar Mme Ducasse hield veel veranderingen tegen en dat was tot haar
overlijden te merken aan de kwaliteit. Vandaag met Jean-Pascal Vazart als
technisch directeur. Ligt tussen Petrus, Gazin en Cheval Blanc en zelf een
complex terroir waarin zowel de kiezel van cheval blanc, het kiezelzand van
Gazin als de klei van Petrus terugkomen. De 26 percelen zijn vandaag allemaal
onderzocht en worden in de gloednieuwe chai ook apart gevinifieerd. 78% merlot,
22% cabernet franc, gemiddeld 38 jaar oud. Sinds 1998 programme voor
heraanplanting vanwege de soms mindere kwaliteit van de
klonen die men in 1956 gebruikte. Lutte raisonnée, ontbladering indien nodig,
groene oogst. Er wordt zorgvuldig op de rijping gelet voor het oogsten dat manueel gebeurt. Tweede triage op de oogsttafel.
22 tot 25 dagen cuvaison op 28-29°C. 75 tot 95% nieuw hout. 18 maanden eik.
Tweede wijn Le Blason d'Evangile en sinds deze bestaat is er wat meer regelmaat
(60% van de oogst is voor de grote wijn). Grote verbeteringen in wijngaard en
chai sinds 2000. Geconsulteerd door Michel Rolland. Genereuze, zijdezachte
wijnen, erg in de mode, die ook na jaren in de kelder dezelfde zijdezachte
charme bewaren.
Evans &
Tate
Margaret River,
Australië. Groot wijnbedrijf, oorspronkelijk gesticht door John Evans en John
Tate in 1970. Momenteel geleid door Franklin Tate en uitsluitend bezig binnen
Margaret River. Sterke groei sinds 1992. Zeer commercieel, samenwerkend met
grote supermarktketens, maken zelfs wijn op bestelling. Goed niveau. Ongeveer
150ha eigen wijngaard. http://www.evansandtate.com.au/
Evora IPR
Portugal. Sub-regio
van de Alentejo. Wit en rood. Gebruikte druiven: rood met periquita,
trincadeira, aragonez en tinta caiada. Wit met arinto, rabo de ovelha, roupeiro
en tamarez. Bijna volledig verdwenen maar recent heraangeplant. Nog geen DOC
erkenning.
Château des
Eyrins
Margaux. Tot kort het eigendom van Eric Grangerou. Drie generaties voor hem waren keldermeester bij Ch. Margaux. Familiedomein van 9ha, waarvan 2,5 ha met wijnstokken (vooral cab s) die ouder zijn dan 40 jaar en die worden gebruikt voor het maken van de Chateau wijn. CdC voor de 2003 in de RVF. Réussite exceptionnelle 2005 Rouge, RVF 2006. Eén van de meest elegante en complexe van de aoc. In 2009 overgenomen door Julie en Xavier Gonet-Médeville (Chateau Gilette).
Ezerjó
Populaire Hongaarse
druif die eerder anonieme wijnen oplevert. Tussen Budapest en Sopron, vrij
dicht bij de Sloveense grens, wordt een relatief zure witte wijn gemaakt met
typische aroma's van grapefruit. De bodem van löss en zand levert een goede
zuurtegraad op, voor de rest is deze wijn vrij neutraal. Hij moet vroeg
gedronken worden. In Duitsland is de druif bekend als tausendgute.